Przejdź do treści
Ark. M · Metodologia Stan na 7 października 2026

Wzory i źródła

Metodologia: wzory kalkulatora, założenia i źródła danych

Redakcja Działki pod Osiedla · aktualizacja 2 października 2026

Kalkulator liczy dwie rzeczy: chłonność działki z parametrów planu miejscowego i wartość gruntu metodą pozostałościową, czyli przychód ze sprzedaży mieszkań pomniejszony o koszty budowy, koszty miękkie, finansowanie i zysk dewelopera. Wynik to szacunek wartości dla inwestora na wpisanych założeniach. Nie jest to wartość rynkowa w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami ani wycena rzeczoznawcy.

Chłonność: od planu do liczby lokali

  1. Powierzchnia całkowita nadziemna (PCN) = mniejsza z dwóch wartości: powierzchnia działki × maksymalna nadziemna intensywność zabudowy albo powierzchnia działki × maksymalny udział powierzchni zabudowy × liczba kondygnacji nadziemnych. Gdy plan nie podaje intensywności, liczy się tylko druga wartość; gdy nie podaje zabudowy lub kondygnacji, tylko pierwsza.
  2. PUM = PCN × udział powierzchni użytkowej mieszkań w powierzchni całkowitej.
  3. Lokale = PUM ÷ średnia powierzchnia lokalu, zaokrąglone w dół.
  4. Miejsca postojowe = lokale × wskaźnik z planu, zaokrąglone w górę.
  5. Miejsca naziemne = teren poza zabudową i powierzchnią biologicznie czynną ÷ powierzchnia na jedno miejsce z dojazdem, zaokrąglone w dół i nie więcej niż potrzeba; reszta trafia do hali garażowej.

Definicje parametrów planu i ich źródła opisuje strona Parametry planu.

Wartość gruntu metodą pozostałościową

Wartość gruntu = przychód netto − koszt budowy − koszty miękkie − finansowanie − zysk dewelopera, gdzie:

  • przychód netto = PUM × cena za m² (podzielona przez 1 + stawka VAT, jeśli cena jest brutto) + miejsca w hali × cena miejsca;
  • koszt budowy = PCN × koszt za m² + miejsca w hali × koszt miejsca;
  • koszty miękkie i finansowanie to procent kosztu budowy;
  • zysk dewelopera to procent przychodu netto.

Kalkulator podaje wynik w złotych, na 1 m² PUM i na 1 m² działki. Cena gruntu w zł/m² PUM to jednostka, którą posługują się deweloperzy przy zakupie gruntów pod bloki; na przykład spółki giełdowe ujawniają w raportach koszt zakupu gruntu w przeliczeniu na m² PUM.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami daje pierwszeństwo podejściu porównawczemu i dochodowemu, a podejście mieszane, z metodą pozostałościową, przewiduje na sytuację, gdy porównanie nie jest możliwe. Rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości pozwala stosować tę metodę, gdy na nieruchomości mają być prowadzone roboty budowlane, a jej elementy odzwierciedlają dane rynkowe. Wycena dla indywidualnych potrzeb inwestora może służyć tylko do oceny sposobu wykorzystania nieruchomości. Od 13 lutego 2026 r. pełne dane Rejestru Cen Nieruchomości są w Geoportalu bezpłatne (Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 40a, w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1542), więc wynik warto zestawić z cenami transakcyjnymi podobnych działek.

Uwaga terminologiczna: w samym rozporządzeniu „wartość rezydualna” oznacza coś innego, czyli wartość nieruchomości po ostatnim roku prognozy w podejściu dochodowym. W serwisie mówimy o wartości rezydualnej gruntu w znaczeniu metody pozostałościowej.

Źródło: Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 151–152 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 399); rozporządzenie MRiT z 5.09.2023 w sprawie wyceny nieruchomości, § 12, § 16–18, § 48 (Dz.U. 2023 poz. 1832), stan na 2 października 2026.

Założenia i punkty odniesienia

Wartości startowe kalkulatora są przykładem, nie danymi rynkowymi. Poniższa tabela pokazuje, gdzie szukać punktu odniesienia dla każdego założenia.

Założenia kalkulatora i publiczne punkty odniesienia

ParametrW przykładziePunkt odniesieniaŹródło
PUM jako część PCN70%64–69% w trzech publicznie opisanych budynkach wielorodzinnych; brak statystyki urzędowejkoncepcja zabudowy, BIP Legnicy (2022); cennik obiektów Sekocenbud (2026)
Średni lokal50 m²51,4 m² w budynkach wielorodzinnych oddanych w 2025 r.; domy deweloperskie 97,4 m²GUS, Efekty działalności budowlanej w 2025 r.
Miejsce naziemne z dojazdem25 m²ok. 18,75 m² przy parkingu prostopadłym dwustronnym (stanowisko 2,5 × 5 m, dojazd 5 m)rozporządzenie o warunkach technicznych, § 21, § 104 (stan do 19.09.2026)
Cena mieszkań12 000 zł/m² bruttoII kw. 2026: 14 444 zł/m² w 7 największych miastach, 11 037 zł/m² w 10 pozostałychNBP, baza cen BaRN
Koszt budowy4000 zł/m² PCN netto5431–5981 zł/m² powierzchni użytkowej (budynek 5-kondygnacyjny z garażem, bez gruntu); na m² PCN odpowiednio mniejNBP, informacja o cenach mieszkań, I kw. 2026, s. 22
Koszty miękkie12% budowyprojekt i zarządzanie inwestycją: 6,8–18,3% kosztu budowy w sześciu miastachNBP, I kw. 2026, s. 23 (obliczenie redakcji)
Finansowanie7% budowykoszt kredytu ok. 7% kosztu budowy w sześciu miastachNBP, I kw. 2026, s. 23 (obliczenie redakcji)
Zysk dewelopera15% przychoduNBP szacuje zwrot z kapitału projektów na ok. 21%; marże brutto spółek (27–38%) liczone są przed kosztami ogólnymi i nie są tym samym parametremNBP, I kw. 2026, s. 4 i 22; raporty spółek za I półrocze 2026 r.
VAT od sprzedaży8%lokale do 150 m² i domy do 300 m² powierzchni użytkowej; nadwyżka 23%ustawa o VAT, art. 41 ust. 12–12c

Źródło: NBP, Informacja o cenach mieszkań i sytuacji na rynku nieruchomości w I kw. 2026 r., stan na I kw. 2026.

Źródło: NBP, baza cen nieruchomości mieszkaniowych (BaRN), stan na II kw. 2026.

Źródło: GUS, Efekty działalności budowlanej w 2025 r., stan na 31 grudnia 2025.

Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 41 ust. 12–12c (ISAP), stan na 2 października 2026.

Koszt budowy w danych NBP odnosi się do metra powierzchni użytkowej i obejmuje już garaż podziemny typowego budynku. Kalkulator liczy koszt na metr powierzchni całkowitej i osobno koszt miejsc w hali, więc biorąc liczbę z NBP, przelicz ją przez udział PUM w PCN i nie doliczaj hali drugi raz.

Czego model nie uwzględnia

Każde z poniższych uproszczeń przesuwa wynik w znanym kierunku, więc da się je wziąć pod uwagę przy czytaniu wyniku.

  • Finansowanie gruntu. Nota interpretacyjna PFSRM nalicza koszt finansowania także od wartości gruntu. Kalkulator liczy finansowanie tylko od kosztu budowy, więc wartość gruntu wychodzi wyższa, niż wynikałoby z pełnego rachunku.
  • Teren pod parking. Kalkulator przyjmuje, że cały teren poza zabudową i zielenią może być parkingiem. W rzeczywistości część zajmują drogi wewnętrzne i chodniki, plac zabaw, miejsce na odpady i odsunięcia parkingu od okien (od 7 do 20 m, zależnie od liczby miejsc). Liczba miejsc naziemnych jest więc górnym oszacowaniem, a hal może być potrzeba więcej.
  • Pełne kondygnacje. Gałąź „zabudowa × kondygnacje” zakłada, że każda kondygnacja ma pełny rzut. Poddasza i wycofane piętra dają mniej powierzchni.
  • Starsze plany. W planach uchwalanych przed reformą z 2023 r. intensywność może obejmować kondygnacje podziemne albo balkony; wtedy wskaźnik z planu trzeba przeliczyć przed wpisaniem.
  • Wskaźnik miejsc zależny od wielkości mieszkań. Część nowszych planów (np. w Warszawie) wymaga jednego miejsca na mieszkanie do 60 m² i więcej na większe. Kalkulator przyjmuje jeden wskaźnik na lokal.
  • Koszty ogólne i sprzedaży. W raportach spółek giełdowych wynoszą od 5% do 13% przychodów; w kalkulatorze trzeba je ująć w kosztach miękkich albo w zysku.
  • Czas. Rachunek nie dyskontuje przepływów: projekt trwający kilka lat ma niższą wartość dzisiejszą niż suma liczona w jednym momencie.
  • VAT ponad limit. Kalkulator stosuje jedną stawkę do całej ceny. Przy mieszkaniach powyżej 150 m² i domach powyżej 300 m² część ceny podlega stawce 23%.

Źródło: PFSRM, nota interpretacyjna „Zastosowanie metody pozostałościowej…” (uchwała RK nr 39/2009, wersja z 7.04.2014), stan na 7 kwietnia 2014.

Dane w serwisie i harmonogram odświeżania

Zbiory danych używane w serwisie

DaneŹródłoStan w serwisieOdświeżanie
Ceny mieszkań w miastachNBP, baza BaRNII kw. 2026co kwartał, po publikacji NBP
Plany miejscowe i decyzje WZMRiT/GUS, badanie 1.02.0431.12.2025raz w roku (wyniki latem)
Ceny gruntów pod zabudowęGUS, Obrót nieruchomościami2024 r. (ceny za 2025 r. nieopublikowane)raz w roku
Budownictwo mieszkanioweGUS2025 r.raz w roku
PrzepisyISAP, Dziennik Ustaw2.10.2026przy każdej zmianie

Udział powierzchni województwa objętej planami miejscowymi liczymy sami: powierzchnia obowiązujących planów z badania MRiT/GUS podzielona przez powierzchnię województwa według GUS. GUS publikuje te dane tylko dla gmin, a metodę sprawdziliśmy na wskaźniku GUS dla gmin miejskich za 2024 r.

Zasady redakcyjne

Każda liczba rynkowa ma przy sobie źródło i datę stanu. Przepisy podajemy z artykułem i pozycją Dziennika Ustaw, a obliczenia własne opisujemy jako własne. Nie publikujemy wymyślonych przykładów transakcji, opinii ani ekspertów; przykłady liczbowe są oznaczone jako przykłady. Kto prowadzi serwis i jak zgłosić błąd, opisuje strona O serwisie.

Wniosek do redakcji

Sprzedajesz grunt albo szukasz działki pod osiedle?

Napisz, czego dotyczy sprawa: gdzie leży działka, jaką ma powierzchnię i przeznaczenie w planie. Odpowiemy na adres e-mail podany w formularzu.

Czego dotyczy sprawa

Administrator danych: GREAT IDEAS sp. z o.o., ul. Nowy Świat 33/13, 00-029 Warszawa. Dane z formularza służą do odpowiedzi na wiadomość, a przy drugiej zgodzie także do wysyłania informacji o ofertach. Masz prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wycofania zgody i skargi do Prezesa UODO. Szczegóły: polityka prywatności.